DEDELİĞİN DERNEKLERLE İMTİHANI

Author:

Number of pages: 86-121
Year-Number: 2014-15

Abstract

Şehirleşme, göç ve kitle iletişim araçlarının yaygınlaşması gibi pek çok etken Alevîliğin temelini oluşturan dede –talip bağının kopmasına yol açmıştr. Bu sü- reçte dedeler ve dedelik kurumu geçici bir fonksiyonsuzluğa maruz kalmış ve şehirlerde kurumlaşmaya başlayan cemevleri sayesinde tekrar cem yönetecek duruma gelmişlerdir. Ancak bu süreç, ocak kurumunun ortadan kalkmasına ve dedelerin Alevî dernek ve vakıflarına bağımlı olmalarına yol açmıştır. Bu durum, geleneksel Alevîliğin dönüşmesi, bünyelerinde bulundurdukları cemevleri vasıtasıyla kalabalık Alevî kitlelerini seferber edebilme potansiyeline ulaşan Alevî dernek ve vakıfları sayesinde Alevîliğin toplumda, siyasal bir sorun olarak algılanması sonucunu doğurmuştur. Bilindiği gibi tarihte Alevîliğin siyasallaştığı ve Alevi Sünni kamplaşmasının yaşandığı durumlarda, büyük Sünni çoğunluğun karşısında Alevilik ve Alevi gruplar daha da içine kapanmış ve savunma pozisyonuna geçmiştir. Bu durum Alevîlik sorunun çözümünün ertelenmesine yol açmıştır. Alevîlik sorununu siyasi bir sorun olmaktan çıkarıp toplumun çoğunlu- ğunun gözünde “meşruiyetini” sağlamanın yolu; sorunun meşru bir hak sorunu olduğu fkrini sürekli gündemde tutmak, çözümün odağına dedeleri koymaktır. Çözümün odağına dedelerin konulduğu, cemevlerinin yasal ibadethane kabul edilip ihtiyaçlarının karşılandığı bir ortamda dedeler taliplerine ulaşmak için dernek ve vakıflara ihtiyaç duymayacaklardır. Böylelikle dernek ve vakıflar da asli fonksiyonlarına dönebilecektir.

Keywords

Abstract

Urbanizaton, migraton and the spread of mass media and many other factors has led to the breaking of dede –talip link that the basis of Alevism. In this process, the Dedes is temporarily lost their functon. Cemevleri thanks that began to be insttutonalized in cites they again been able to manage cem. However this sttuaton has led to that Dedes come under influence of associaton managers. Thıs Situaton, has led to the politcizaton of Alevism. Alevism throughout history, when Alevilik seen as a politcal issue, they were forced to shut down and move to a defensive positon. This, has led to the postponement of Alevism soluton of the problem. The way of solving of the Alewism problem is to be a out of politcal problem it. It is possible to put the Dedes into the focus of soluton. So Alewism can become legitmate in the eyes of the majority. Given the focus of the soluton grandfathers, Cemevis will be considered legal worship and Dedes will not need Alewi associatons anymore. Thus, associatons and foundatons will be able to return to their core functons.

Keywords