İLK “BİLİNÇLİ BATILILAŞMA” VE TOPLUMSAL DEĞİŞMENİN EKSEN DEĞİŞTİRMESİ OLARAK LALE DEVRİ

Author:

Number of pages: 338-361
Year-Number: 2017-21

Abstract

Lale devrine kadar Türk İslam medeniyet ile Bat medeniyet arasındaki ilişkiler her zaman sınırlı kalmıştır. II. Viyana Kuşatması sonrası yaşanan gelişmeler, daha önce değer verilmeyen Bat medeniyetine gözleri çevirmiştir. Yenilgi şoklarının hayranlığa, hayranlığın da teslimiyet ve taklide giden yolu aralamasıyla, Osmanlı ve Avrupa arasındaki etkileşim Bat medeniyet lehine yoğunlaşmaya başlamıştır. Lale Devrine rastlayan bu dönem, ilk “bilinçli” Batılılaşmanın baş- ladığı bir devir olarak, birçok yönüyle sonraki dönemlerin anlayışını etkileyen bir mirasın da temsilcisi olmuştur. Başta matbaa olmak üzere Lale Devrine ait pek çok yenilik, Batılaşmayı başlatan birer unsur olarak yeni bir medeniyet rotasına giden kapıyı aralamıştır. Bat karşısında meydana gelen yenilgi acılarının eğlenceye dönüştürülmesiyle, gerçeklerden bir kaçış da olan Lale Devri, aynı zamanda Türk insanının kendi öz değerlerine yabancılaşmasının da başlangıç noktasını oluşturmuştur. Lale Devrinde başlayan Bat eksenli değişim hareketleri bir yenilgi şokuyla başladığı için, bu dönemde ve sonraki dönemlerde, hem kendi medeniyetimizde meydana gelen aksaklıkların sebepleri, hem de Batı’nın başarısındaki felsefi ve bilimsel arka plan hiçbir zaman anlaşılamamıştır

Keywords

Abstract

Relatons between Turkish Islamic civilizaton and Western civilizaton have always remained limited untl “Lale Devri” (Tulip Era). The developments of the Second Vienna Siege, eyes turned to Western civilizaton which was not valued before. Defeat shocks have turned into admiraton. Admiraton brought about surrender and imitaton over tme. Thus, the interacton between Otoman and Europe began to intensify in favor of Western civilizaton. As the frst conscious westernizaton, the Tulip Era, in many respects became a representatve of a legacy that influenced the understanding of later periods. Many innovatons of the Tulip Era, especially the printng press, as elements that initated Westernizaton, they opened the door to a new civilizaton route. In this period, defeats and sufferings turned into entertainment. At the same tme, this period is the startng point of alienaton of the Turkish people to their own values. Westernizaton in the Tulip Era began with a shock of defeat. Therefore, the reasons for the disruptons in our civilizaton, and the philosophical and scientfc background of the West's success, have never been understood at this and subsequent periods.

Keywords