İLKOKUL İKİ VE ÜÇÜNCÜ SINIF ÖĞRENCİLERİNİN AKRANLARIYLA YAŞADIKLARI SOSYAL PROBLEMLERİN VE ÇÖZÜM YOLLARININ İNCELENMESİ
INVESTIGATION OF THE SOCIAL PROBLEMS THAT 2ND AND 3RD GRADERS CONFRONT WITH THEIR PEERS AND THEIR SOLUTIONS

Author : Seda ÖZÇELİK - Z. Nurdan BAYSAL
Number of pages : 154-176

Abstract

Bu araştırmanın amacı, ilkokula devam eden ikinci ve üçüncü sınıf öğrencilerinin okul içinde akranlarıyla yaşadıkları sosyal problemleri farklı değişkenlere (yaş, cinsiyet, okul öncesi eğitim alıp almama durumu ve kardeş sayısı) göre incelemek ve bu problemleri çözmek için tercih ettikleri yolları belirlemektir. Karma model kullanılarak gerçekleştirilen araştırmanın örneklemini, 2019-2020 eğitim öğretim yılı içinde, İstanbul’un Kadıköy ilçesinde bulunun bir özel okulun ikinci ve üçüncü sınıflarında öğrenim görmekte olan toplam 255 öğrenci oluşturmaktadır. Öğrencilerin 129’u kız, 126’sı ise erkektir. Araştırmada nicel verileri toplamak amacıyla, araştırmacılar tarafından uzman görüşlerine başvurularak hazırlanan “Sosyal Problem Çözme Anketi” kullanılmıştır. Bu ankette, öğrencilerin seviyelerine uygun sekiz örnek olay yer almaktadır. Örnek olaylarda sırasıyla; mızıkçılık, dışlanma, sözel-fiziksel şiddet, verilen sözün tutulmaması, eşyaların izinsiz kullanımı, bastırma ve yönetme, birbirini dinlememe sorunları yer almaktadır. Öğrencilerin, okudukları her bir örnek olay için “Sen bu problemi yaşadığında çözmek için ne yaparsın?” sorusuna yanıtları aranmış olup cevap seçeneklerinden yalnızca bir tanesini işaretlemeleri istenmiştir. Araştırmanın nitel verilerini toplamak amacıyla, odak grup görüşmesi ve gözlem yapılmıştır. Odak grup görüşmesinde, aykırı durum örnekleme modelinden yararlanılmıştır. Yapılan odak görüşme, ses kayıt cihazı ve yazılı olarak; yapılan gözlem ise yazılı olarak kaydedilmiştir. Araştırma sonucunda elde edilen nicel veriler, SPSS programı ile nitel veriler ise içerik analizi ve betimsel analiz yöntemi ile analiz edilmiştir. Elde edilen bulgulara göre, erkek öğrencilerin kız öğrencilere oranla akranlarıyla yaşadıkları sosyal problemleri çözmek için üçüncü bir kişiye ihtiyaç duydukları, katılımcı öğrencilerin yaşadıkları sosyal problemlerin çözümünde akranları tarafından kibarca uyarılma davranışını beklerken benzer sosyal problem durumlarında kendilerinin kaba davranışlar sergileyerek problem durumunu çözüme kavuşturmaya çalıştıkları anlaşılmıştır. Bu sonuçlar ışığında öğrencilerin sosyal problemlerini kendi başlarına çözebilmeleri için desteklenmeleri, sorunlarını çözerken duygularını yönetebilmeleri, Hayat Bilgisi Sosyal Bilgiler derslerinde bu becerilerin desteklenmesi gibi öneriler getirilmiştir.

Keywords

İlkokul, Sosyal Beceri, Akran İlişkisi, Problem Çözme, Sosyal Problem Çözme

Read:81

Download: 33