ISSN:1306-7877

Popüler Dinî Müzik ve İktidar İlişkisine Sosyolojik Bir Bakış


Sanat modern öncesi dönemde çoğunlukla iktidara bağlı veya iktidar tarafından belirlenen bir olguydu. Özellikle krallar veya yerel yöneticiler kendi hâkimiyetlerini ve güçlerini sembolize edecek eserlere büyük önem veriyorlardı. Bu dönemde halka hitap eden sanatçılar ise zor şartlar altında yaşamaktaydılar. Modern dönemde kitle iletişim araçlarının ortaya çıkışı, halka hitap eden sanatın ve özellikle de müziğin büyük bir endüstri haline gelmesine neden oldu. Daha genel olarak popüler kültür şeklinde isimlendirilen bu yeni endüstri sosyal bilimciler için yeni bir araştırma ve tartışma kaynağı haline geldi. Çatışmacı sosyoloji ekolü söz konusu kültürün ideolojik bir işlevi olduğunu ve iktidar sahipleri tarafından geniş kitlelerin kontrol altında tutulması için üretildiğini öne sürdü. Türkiye’de dindar insanlardaki müziğe karşı genel olumsuz yaklaşım 1985’lerden itibaren değişime uğradı. Bu zamana kadar, müzik gibi diğer popüler kültür ürünlerine ideolojik ve dinî anlamda eleştirel bir bakış söz konusuydu. Ancak geleneksel Türk musikisinden ve dinî musikiden bağımsız yeni popüler dinî müzik ciddi dinî, toplumsal, siyasal mesajlarla ortaya çıkmış ve dindar insanları bir ölçüde etkilemiştir. 2000’li yıllara doğru ise bu müzik türü, sosyal-siyasal konjonktürün etkisiyle söylem ve tarz farklılığına gitmiş ve dindar insanlar üzerindeki etkisini kaybetmeye başlamıştır. Bu makaleyle, müzik ve iktidar ilişkisi çerçevesinde, yakın dönem Türkiye’sindeki popüler dinî müziğin ortaya çıkışı, gelişimi, temel mesajları ve değişimi ele alınacaktır. Böylelikle çalışmamızın yakın dönemdeki dinî-siyasi değişim noktasındaki tartışmalara katkı sağlayacağını öngörmekteyiz.


Keywords


Din Sosyolojisi, İslam, Türkiye, İktidar, Popüler Dini Müzik, Sanatçı.

Author: - Vejdi BİLGİN
Number of pages: 187-207
DOI: http://dx.doi.org/10.29228/tbd.2007.39780
Full text:
Toplum Bilimleri Dergisi
E-Mail Subscription

By subscribing to E-Newsletter, you can get the latest news to your e-mail.