ISSN:1306-7877

YÛSUF PEYGAMBER ADINA DÂİR ETİMOLOJİK-ETİYOLOJİK BİR ARAŞTIRMA


Bu makale, Arapça’da bilinen okunuşuyla ‘Yûsuf’, İbranca ‘Yosef’, Aramca ‘Yawsef’ adının etimolojisini dilbilimsel araçlar vasıtasıyla multidisipliner bir tarzda ele almaya dair ‘theo-linguistik’ bir deneme özelliğini taşımaktadır. Bu açıdan, ‘Prosopografi’nin araştırma alanı içerisinde kişi adları ve/veya tarihte kim kimdir’in tesbiti bağlamında ‘Yûsuf’ adının mevcut veriler ışığında gerçek etimolojik kökeninin etiyolojik yorumlarıyla belirlenmesi ve ‘Onomastik’ açıdan bu özel adı bir antroponim olarak derinlemesine incelenmesi teşebbüsü, kilit noktada olan bu adın Kutsal Kitaplar kronolojisine, Kutsal Kitap araştırmalarına (Tanakh, İnciller, Qur’ân) önemli bir bilimsel katkı ve değer sunacağı kanaatindeyiz. Bu özelde, Yûsuf antroponiminin Mısır hânedanları, bu dönemlerdeki adlandırma gelenekleri / teâmülleri, Yûsuf peygamberin yönetimdekilerle olan ilişkisinin ve sahip olduğu yetilerinin bu şekilde adlandırmada ne denli etkin ve etkili olduğu hususu Dilbilim, Tarih, Arkeoloji, Teoloji, Mitoloji’nin sunduğu veriler ışığında ele alınacaktır. Kutsal Kitap metinleri içerisinde geçen özelde Yûsuf adı, genelde ise bu kitaplarda geçen diğer tüm adların yazmanlarca hangi şartlar altında ve nasıl kaydedildiği ve adlandırıldığı sorunsalına dair ortaya koyacağımız ipuçları, bize sadece Yûsuf adının değil, bu bağlamda diğer tüm adların -her bir ad ayrı bağlamlarda olsalar da- adlandırma kurallarını sunma olasılığı tanıyacağı kanısını taşımaktayız. Elde ettiğimiz veriler ve bunlara dayalı olarak inşa ettiğimiz kâideler ışığında, sözkonusu Biblik-Yeni Ahidsel-Qurânsal şahsiyetlere verilen adların / adlandırmaların tarihsel zaman içerisinde hangi dönemde yaşadıkları ve ‘gerçek’te kim olduklarını belirlemede önemli bir veri sunabileceğini düşünmekteyiz. Bunun yanında, görüleceği üzere tanıtlamayı ve kanıtlamayı ümit ettiğimiz; özel adlar olarak bilinen Kutsal Kitaplarda geçen adlandırmaların ve ad verme geleneğinin, yer adlarının ‘olaylar-kurgular’ özelinde şahıs adları yardımı ile bir takım tarihsel algıları oluşturma-kurma-kurgulama ve bunları mitolojik öğelerle daha güçlü kılma amacını taşıdığını söyleyebiliriz. Kutsal kabul edilen kitaplardaki özellikle şahıs adlarını / adlandırmalarını ele alan özel bir Onomastik Bilimi’nin kurulmasının bu söz konusu Kutsal Kitap kişi(lik)lerinin yerli yerine oturtulmasında önemli bir katkı sunacağı ümidini taşımaktayız. Bu türden yer adlarının bilimsel bir tarzla ele alındığı ‘Toponimi’ ile yine Yûsuf’ adı üzerinden etnik kökeni ile ilgili değerlendirmelerde yapılan kimi saptamaların ‘Etnonim’ araştırmaları üzerine kişinin etnik öz kimliği veya kendisini nasıl adlandırdığı üzerinden ‘Etimolojik’ bir araştırmayı sürdürmenin bilimselliğe uygun olacağı kanaatindeyiz.


Keywords


Iu, Yu, Yo, Yaw, Sif, Sef, Suf, Seph, Zeph, Zaph, Iusif, Yosef, Yawsef, Yûsuf, Ṣafnaṯ Paᶜnêaḫ, Ṣofnaṯ Paᶜnêaḫ, TṢafnaṯ Paᶜnêaḫ, Zafnaṯ Paᶜnêaḫ Psonthomphanēch, Etimoloji, Mısır, Çıkış, Hyksos, Tanakh, İnciller, Qur’ân, Prosopografi, Onomastik, Toponomi, Etnonim, Antroponim.

Author: Mehmet Sait Toprak
Number of pages: 353-383
DOI:
Full text:
Paylaş:
Toplum Bilimleri Dergisi
E-Mail Subscription

By subscribing to E-Newsletter, you can get the latest news to your e-mail.