ISSN:1306-7877

ÇETİN ÖNER’İN ROMANINDAKİ TOPLUMSAL HAFIZA MEKANLARI: “DAĞLARA YAZILIDIR” ÖRNEĞİ


Bu çalışma Çerkes yazar Çetin Öner’in Dağlara Yazılıdır-1984 adlı romanının, Fransız tarihçi Pierre Nora’nın geliştirdiği hafıza mekânı kavramı açısından incelenmesini amaçlamaktadır. Osmanlıdan günümüze Çerkes yazarlar, Çerkesleri konu edinen eserler yazmışlardır. Dolayısıyla bahse konu roman Yakın Dönem Çerkes Edebiyatı’nın Cumhuriyet Dönemi Türkçe yazılmış bir örneği niteliğindedir. Çalışmada Dağlara Yazılıdır romanı üzerinde ilişkisel türden bir tarama yapılmış ve betimsel analiz yöntemiyle incelenmiştir. İnceleme sonucu romanda geleneksel ritüeller ile atlar, koku, kocakarı ilaçları, mızıka, saç kesme makinası, sürgün, savaş, ölüm, din, imam, mitoloji gibi hafıza mekanları bulunmuştur. Romanda yer alan bu hafıza mekanları, Çerkeslerin anavatanlarından uzakta sürdürdükleri yaşamlarında varolma, ayakta kalma çabası içerisinde tutundukları önemli hafıza mekanlarıdır. Romanda Çerkeslerin anavatan Heky (Xэky) yaşamı, Çerkeslerin Sürgünü, sürgün sonrası Hehes (Xэхэс) yaşamı, Rus-Kafkas Savaşları, Çerkeslerin Osmanlı’ya gelmelerinden sonra karşılaştıkları güçlükler, Seferberlik, Kurtuluş Savaşı, Ermeni Komitacılar ve Çukurova yaşamının güçlüğü bir çocuğun gözünden anlatılmaktadır. Eserin Çerkes kültürünün, geleneğe dayalı yaşam pratiklerinin, Çerkeslerin geçmişinin genç nesillere aktarılmasında ve değerler öğretiminde kullanılabileceği tarafımızdan değerlendirilmiştir.


Keywords


Çerkesler, Kaberdey, Sürgün, Hafıza Mekanı, Çetin Öner

Author: Hamit Yüksel
Number of pages: 262-277
DOI: http://dx.doi.org/10.29228/tbd.2007.25.23263
Full text:
Toplum Bilimleri Dergisi
E-Mail Subscription

By subscribing to E-Newsletter, you can get the latest news to your e-mail.